De drijvende kracht achter wat ik maak

“Wat voor soort muziek maak je?” Als ik op een feestje sta, hoop ik soms stilletjes dat deze vraag niet komt. Mijn elevator pitch is wat dat betreft namelijk zwaar ondermaats. Waar te beginnen? Het zou lekker makkelijk zijn als ik gewoon één stijl kon noemen, één instrument, één band of ensemble. Hoe leg ik in een paar woorden uit waar mijn gedegen klassieke muziekopleiding gecombineerd met een voorliefde voor soul en elektronische muziek toe heeft geleid? Het is trouwens allesbehalve één sound, en de paden die ik bewandel zijn niet voor iedereen logisch.

Als artiest wordt mij wel eens verweten dat ik geen duidelijke stijl heb. Het klopt inderdaad dat mijn maaksels alle kanten opgaan en niet makkelijk te labelen zijn. Je weet bij mij nooit zo goed wat het volgende is dat je kunt verwachten. En marketingtechnisch is dat helemaal niet handig. Maar als mens ben ik voortdurend in ontwikkeling, en mijn muziek dus ook. Ik heb weleens gedacht dat ik misschien nog bezig ben om ‘mijn stijl’ te vinden, en als ik die dan heb gevonden, dat ik daar dan bij blijf. Totdat ik me nog niet zo lang geleden realiseerde dat mijn ontwikkeling waarschijnlijk nooit ‘af’ zal zijn. Betekent dit dan dat ik misschien wel nooit zal thuiskomen in een duidelijk stijl?

Afgelopen maanden volgde ik de verdiepingsmodule positieve desintegratie bij Lotte van Lith. Positieve desintegratie is een persoonlijkheidstheorie van de Poolse psychiater Kazimierz Dabrowski, en heeft overeenkomsten met de theorie van zelfverwerkelijking van Maslov. Positieve desintegratie is een zoektocht van het ego naar het zelf: de ontwikkeling van individu naar persoonlijkheid. Een sterk individu functioneert als hij zich conformeert aan een groep, opvoeding of de maatschappij. Een sterke persoonlijkheid is zelfgecreëerd, zelfbepaald, zelfbewust. Deze ontwikkeling wordt gestimuleerd door innerlijke conflicten. Volgens de theorie moet je conflicten juist niet proberen te elimineren, maar zien als een uitnodiging om te leren, te groeien en zelfbewuster te worden.

De theorie onderscheidt hierin verschillende ontwikkellagen, waar verschillende factoren van invloed op zijn. Een van die factoren is een overgevoeligheid voor prikkels. Deze gevoeligheid en het ervaren van bijbehorende emoties geeft ruimte aan talenten, zoals creativiteit en inlevingsvermogen, maar ook aan een bijzondere kwetsbaarheid. In dit licht zijn bepaalde labels (ADHD, autisme-spectrum stoornis, burn-out en depressie) helemaal geen ziektebeelden die we moeten genezen, maar eerder signalen dat er iets belangrijks in iemand leeft: persoonlijke waarden die nog niet gezien en geleefd worden, maar heel graag aan de oppervlakte willen komen.

Conflicten dus als drijvende kracht voor persoonlijke ontwikkeling, met een belangrijke rol voor emoties in dit proces. Toen ik hier nog niet zo lang geleden voor het eerst over las, ging er zo’n spreekwoordelijk lampje aan in mijn hoofd. De worstelingen in mijn en andermans leven zijn er niet voor niets! Ze dienen juist een prachtig doel: het vinden van zingeving als diepere, stevige laag onder tijdelijke ervaringen van geluk of verdriet. Een proces waarbij boven water komt wat er écht toe doet in je leven, een beweging van overleven naar beleven. Vooral de afgelopen tien jaar speelt positieve desintegratie zich af op verschillende lagen in mijn bestaan. Ook op muzikaal gebied, en dat wil ik graag laten zien aan de hand van een paar voorbeelden.

Mijn tijd als klassiek sopraan. Klassieke muziek is nogal high brow, maar wel volledig geïntegreerd in de maatschappij. Er komt zóveel geschiedenis en traditie bij kijken, dat over het algemeen maar weinig artiesten het zich kunnen permitteren om daarbinnen af te wijken van de norm. De Drijvende Diva stond wel op zichzelf als origineel idee, maar binnen het zangrepertoire was weinig ruimte voor invulling met eigen muzikale creaties. Het publiek verwacht toch vooral Puccini en Mozart, op de manier zoals ‘het hoort’.

Na een aantal jaren kreeg ik voor het eerst in lange tijd het verlangen om zelf muziek te creëren. Maar er was ook twijfel. Kon ik dat wel? Ben ik niet gewoon een aardig zangeresje, en moet ik het componeren niet aan anderen overlaten die dat zoveel beter kunnen? Wie ben ik eigenlijk, dat ik dit opeens allemaal wil doen op mijn 33ste? Uiteindelijk heb ik mijn eigen verwachtingen overtroffen en iets gedaan waarvan ik nooit had gedacht dat ik het ooit zou doen: een CD uitbrengen met allemaal zelfgeschreven en zelfgeproduceerde liedjes.

Leuk, zo’n eigen CD! Maar je moet wel vechten om media-aandacht en een plek in het podiumlandschap. Voordat ik het wist was ik mijn eigen marketingbureau geworden, en sleepte ik mijn piano van hot naar her om mijn programma te spelen. Tijd om nieuwe muziek te schrijven was er niet meer. Ik was opnieuw bezig om me aan te passen aan wat de muziekindustrie verwacht van muzikanten: veel optreden en het managen van je online presence, laten zien dat je goed en succesvol bezig bent.

In mijn eentje optreden met piano vond ik eigenlijk een beetje saai, ik miste de rijke arrangementen en de groove. Toen ontdekte ik de loop station. Deze nodigde me uit tot een nieuwe manier van componeren waar ik enthousiast mijn weg in begon te zoeken. Vanaf nu wilde ik me even puur op het creatieve proces storten. In mijn teksten begon ik ook opeens maatsschappelijke thema’s aan de kaak te stellen. Ik kwam erachter dat deze muziek veel dichter bij mijn eigen waarheid lag, maar minder aansluiting vond bij het grote publiek. Best confronterend.

Inmiddels was er een innerlijk kompas ontstaan dat mij vertelde: dit is precies wat je nu moet doen. Je weet nog niet waar het allemaal naartoe gaat, niet iedereen begrijpt dit, het levert geen erkenning op, maar het is de enige weg. Teruggaan is geen optie meer. Ik volgde mijn creatieve instinct, ging andere skills ontwikkelen en was niet meer bezig met wat wel/niet succesvol zou kunnen zijn. Wie veel views wil op YouTube, doet slim en maakt een cover van bijvoorbeeld Lade Gaga. Ik koos voor een cover van 4hero.

En ondertussen heb ik ook nog een andere afslag genomen. Om ultieme flow te ervaren, maak ik ook graag disco en rare grooves edits.

Als ik heel eerlijk ben: iets nieuws creëren geeft mij toch meer voldoening dan op het podium staan met steeds hetzelfde programma. Maar het leuke is, dankzij internet ben je altijd maar één muisklik verwijderd van je potentiële publiek. Wie opereert in een niche, kan de hele wereld afstruinen naar gelijkgestemden. Zo kwam ik in contact met de internationale live looping community, heb onvergetelijke muzikale reizen gemaakt naar de VS en Mexico, en voelde me door hen gesterkt om te blijven doen wat ik doe. En al gaandeweg ontwikkel ik steeds meer een zelfbewuste, autonome en authentieke stijl.

Ik ben zowel een sopraan die in nachtclubs en op het water zong, als een singer-songwriter die liever met elektronica speelt dan met een akoestisch instrument, als een producer van edits die zelf geen deejay is. Het lijkt misschien alsof ik zoekende ben, maar niets is minder waar. Mijn persoonlijke proces is zo intiem verbonden met wat ik maak, dat de uiteenlopende en veranderende aspecten van mijn persoonlijkheid er altijd in zullen blijven doorklinken. En dát is voor mij de intrinsieke waarde van het creatieve proces.

Het is in deze op resultaat gerichte wereld helemaal niet vanzelfsprekend dat het persoonlijke, creatieve proces op zichzelf gewaardeerd wordt als het geen economische waarde heeft. Soms vallen die twee heel mooi samen. Soms niet, of niet meteen. Maar dat maakt het natuurlijk niet minder de moeite waard voor jezelf om zo’n bijzondere ontwikkeling door te maken. Alles wat ik beleef en ervaar mag er gewoon zijn, en hoeft niet altijd verklaard te worden of ergens toe te leiden.

Share This Story, Choose Your Platform!