22 pop ballad cliché’s: alle verwachting ingelost

Waarom lijkt de meeste popmuziek tegenwoordig zoveel op elkaar? Rufus Kain schreef daar een leuk stuk over voor De Correspondent. Hits worden inderdaad steeds eentoniger, legt hij uit. Dat heeft er vooral mee te maken dat slechts een handjevol tekstschrijvers en componisten de liedjes schrijven voor een heel leger aan grote sterren zoals The Weeknd en Taylor Swift.

Dit inspireerde mij om me eens te verdiepen in hoe zo’n pophit in elkaar zit. We weten allemaal: goede, commerciële popmuziek is toegankelijk en ligt makkelijk in het gehoor. Er zit een aanstekelijke hook in die je na één keer luisteren ongemerkt meezingt. Maar wat zijn precies de formules die aanslaan bij het publiek? En waarom werken bepaalde trucks zó goed dat ze eindeloos worden herhaald?

Dat heeft allemaal te maken met verwachting. Op basis van alle muziek die je eerder hebt gehoord in je leven, hebben je hersens bepaalde verwachtingen over wat er gaat komen in een liedje. Als je dan inderdaad hoort waar je onbewust op hebt geanticipeerd, wordt het beloningscentrum in je hersens geprikkeld. En dat geeft een fijn gevoel!

Aan de ene kant heb je muziek die altijd verwachting inlost, zoals de liedjes van Frans Bauer. Aan de andere kant van het spectrum is er ook muziek die dat express nooit doet. Bijvoorbeeld Avant Garde jazz. Iedereen heeft zo zijn voorkeur, maar de meeste mensen houden van een bepaalde verhouding tusen wel en niet ingeloste verwachting binnen muziek. Dit geeft namelijk een aangename mix tussen spanning en herkenning.

Als ik muziek schrijf, heb ik nogal eens de neiging om niet aan de verwachtingen te voldoen binnen de popmuziek. Want als ik een liedje honderden keren ga spelen, wil ik er steeds opnieuws van blijven genieten zonder dat het na een paar keer al mijn neus uitkomt. Maar ik dacht: wat als ik nou wél een keer een liedje schrijf dat expliciet alle verwachtig inlost? Kan ik dat wel?

Ik heb me een dag lang toegelegd op het genre pop ballad en uitgeplozen wat hier precies de cliché’s zijn op het gebied van tekst, melodie en harmonie. Volgens mij is de compositieopdracht aan mezelf geslaagd. Het resultaat is naar mijn smaak écht over the top, een draak van een lied dat ik nooit uit mezelf zou schrijven. Ik kan het nu al niet meer aanhoren. Maar het blijft ontzettend in je hoofd zitten, bah.

Share This Story, Choose Your Platform!